वाईत उभारणार तर्कतीर्थ लक्ष्मणशास्त्री जोशी यांचे भव्य स्मारक
उद्योगमंत्री उदय सामंत यांची घोषणा; स्मारकासाठी शासनाचा एक कोटींचा निधी मंजूर — जिल्हा नियोजन समितीतून आणखी दोन कोटींची अपेक्षा
वाई : महाराष्ट्राच्या वैचारिक, सामाजिक आणि साहित्यिक क्षेत्रात आपल्या कार्याचा अमीट ठसा उमटविणारे तर्कतीर्थ लक्ष्मणशास्त्री जोशी यांची वाई ही कार्यभूमी आणि कर्मभूमी राहिली आहे. त्यांच्या विचारांचा, साहित्यिक योगदानाचा आणि समाजप्रबोधनाच्या कार्याचा वारसा भावी पिढ्यांपर्यंत पोहोचविण्यासाठी वाई येथे भव्य स्मारक उभारण्यात येणार असल्याची महत्त्वपूर्ण घोषणा उद्योगमंत्री उदय सामंत यांनी केली.
या स्मारकासाठी एमआयडीसीची जागा उपलब्ध करून देण्याचा निर्णय झाला असून, शासनाकडून एक कोटी रुपयांचा निधी मंजूर करण्यात आला आहे, अशी माहिती मंत्री सामंत यांनी पत्रकार परिषदेत दिली. त्यामुळे तर्कतीर्थांच्या कार्यभूमीत त्यांच्या स्मृतींना चिरंतन स्वरूप देण्याच्या प्रयत्नांना आता शासनस्तरावर ठोस पाठबळ मिळाले आहे.
वाईच्या वैचारिक आणि साहित्यिक परंपरेला तर्कतीर्थ लक्ष्मणशास्त्री जोशी यांच्या कार्यामुळे विशेष अधोरेखित स्थान प्राप्त झाले आहे. संस्कृत पंडित, समाजसुधारक, विचारवंत, लेखक आणि विश्वकोश निर्मितीचे प्रमुख शिल्पकार म्हणून त्यांनी महाराष्ट्राच्या बौद्धिक विश्वात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. त्यांच्या कार्याची व्यापकता लक्षात घेता वाई येथे उभारण्यात येणारे स्मारक हे केवळ स्मृतिस्थळ न राहता ज्ञान, विचार आणि समाजप्रबोधनाचे केंद्र म्हणून विकसित व्हावे, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
मराठी विश्वकोशाच्या कार्यालयालाही नवे रूप
मंजूर निधीतून मराठी विश्वकोशाचे दिमाखदार कार्यालय तसेच तर्कतीर्थ लक्ष्मणशास्त्री जोशी यांचे स्मारक उभारण्यात येणार असल्याचे सामंत यांनी स्पष्ट केले. त्यामुळे वाईच्या साहित्यिक आणि वैचारिक वारशाला संस्थात्मक स्वरूप मिळण्यास मदत होणार आहे.
तर्कतीर्थांनी मराठी विश्वकोशाच्या माध्यमातून मराठी भाषेतील ज्ञानसंपदा समृद्ध करण्याचे ऐतिहासिक कार्य केले. त्यामुळे त्यांच्या स्मारकासोबत विश्वकोशाच्या कार्यालयाची उभारणी झाल्यास त्यांच्या ज्ञानपरंपरेला अधिक व्यापक व्यासपीठ मिळू शकते.
आणखी दोन कोटींच्या निधीची अपेक्षा
स्मारकाचा प्रकल्प अधिक भव्य आणि सर्वसमावेशक करण्यासाठी सातारा जिल्ह्याचे पालकमंत्री शंभूराज देसाई आणि जिल्हाधिकारी यांनी जिल्हा नियोजन समितीच्या माध्यमातून आणखी दोन कोटी रुपयांचा निधी उपलब्ध करून द्यावा, अशी अपेक्षाही उदय सामंत यांनी व्यक्त केली.
अतिरिक्त निधी उपलब्ध झाल्यास स्मारक परिसरात तर्कतीर्थांचे जीवनकार्य, साहित्य, सामाजिक विचार, मराठी विश्वकोशाची वाटचाल आणि त्यांच्या काळातील ऐतिहासिक संदर्भ नव्या पिढीला समजावून सांगणारे विविध उपक्रम राबविता येणे शक्य होणार आहे.
वाईच्या वैचारिक वारशाला नवी ओळख
वाईला ऐतिहासिक, सांस्कृतिक आणि शैक्षणिक वारसा लाभला आहे. या पार्श्वभूमीवर तर्कतीर्थ लक्ष्मणशास्त्री जोशी यांचे भव्य स्मारक उभारले गेल्यास वाईच्या वैचारिक ओळखीला आणखी बळ मिळणार आहे. तसेच हे स्मारक विद्यार्थी, संशोधक, साहित्यिक आणि पर्यटकांसाठीही महत्त्वाचे आकर्षण ठरू शकते.
तर्कतीर्थांच्या विचारांचा आणि कार्याचा परिचय पुढील पिढ्यांना करून देण्यासाठी स्मारकात संग्रहालय, ग्रंथालय, डिजिटल माहिती केंद्र, व्याख्यानमाला व संशोधनासाठी सुविधा उभारण्याची संकल्पना पुढे आल्यास या स्मारकाला अधिक व्यापक स्वरूप प्राप्त होऊ शकते.
उद्योगमंत्री उदय सामंत यांच्या घोषणेमुळे वाईकरांच्या दीर्घकाळच्या अपेक्षेला आता प्रत्यक्ष रूप मिळण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे. शासनाचा एक कोटींचा निधी आणि जिल्हा नियोजन समितीच्या माध्यमातून अपेक्षित असलेला आणखी दोन कोटींचा निधी उपलब्ध झाल्यास तर्कतीर्थांचे स्मारक वाईच्या वैचारिक वैभवाचे नवे प्रतीक ठरण्याची शक्यता आहे.
यावेळी जिल्हाधिकारी संतोष पाटील, नगराध्यक्ष राजेंद्रसिंह यादव, शिवसेनेचे जिल्हाप्रमुख जयवंतराव शेलार आणि शरद कणसे उपस्थित होते.
