मेंढ्या चारायला नेला तेव्हाच फोन आला अन्… UPSC मध्ये यश मिळवलेला मेंढपाळ कुटुंबातील बिरदेव डोणे कोण?
कोल्हापूर – महाराष्ट्रातील कोल्हापूर जिल्ह्यातील कागल तालुक्यातील यमगे गावातील एका साध्या मेंढपाळ कुटुंबातील बिरदेव सिद्धाप्पा डोणे हा सध्या प्रचंड चर्चेत आहे. त्याने UPSC परीक्षेत 551 वी रँक मिळवून सर्वांनाच आश्चर्याचा धक्का दिला आहे. बिरदेवच्या या यशाने विशेषतः ग्रामीण आणि मागासवर्गीय समाजातील तरुणांसाठी एक प्रेरणादायी उदाहरण निर्माण केले आहे. त्याच्या यशाची गोष्ट ही कठोर परिश्रम, जिद्द आणि प्रतिकूल परिस्थितीवर मात करण्याची कहाणी आहे.
संकटांवर मात आणि UPSC मध्ये यश
बिरदेवचा जन्म यमगे गावात एका धनगर समाजातील मेंढपाळ कुटुंबात झाला. त्याचे वडील सिद्धाप्पा डोणे आणि कुटुंब मेंढ्या चारण्याचे पारंपरिक काम करतात. घरची आर्थिक परिस्थिती अत्यंत हलाखीची होती, आणि अभ्यासासाठी आवश्यक पोषक वातावरण किंवा सुविधांचा अभाव होता. घरात वीज, पक्के घर, किंवा आधुनिक साधनसामग्री नव्हती. तरीही, बिरदेवने लहानपणापासूनच शिक्षणाची आवड जोपासली आणि UPSC परीक्षेत घवघवीत यश मिळवलं
त्याने यमगे येथील विद्यामंदीर शाळेत प्राथमिक शिक्षण पूर्ण केले. शालेय जीवनातच तो बुद्धिमान आणि मेहनती विद्यार्थी म्हणून ओळखला जाऊ लागला. पुढे त्याने कोल्हापूर येथील एका महाविद्यालयातून अभियांत्रिकी (इंजिनिअरिंग) मध्ये पदवी प्राप्त केली. अभियांत्रिकी पूर्ण केल्यानंतर काही काळ त्याने नोकरीचा विचार केला, परंतु त्याच्या मनात UPSC परीक्षा देण्याचा विचार होता. वडिलांनी नोकरी करण्याचा सल्ला दिला, कारण यूपीएससीच्या तयारीसाठी लागणारा खर्च (महिन्याला 10-12 हजार रुपये) कुटुंबाला परवडणारा नव्हता. तरीही, बिरदेवने आपल्या ध्येयावर ठाम राहून यूपीएससीची तयारी सुरू केली.
यूपीएससीचा प्रवास
यूपीएससी ही देशातील सर्वात कठीण आणि प्रतिष्ठित परीक्षांपैकी एक आहे. बिरदेवसाठी ही तयारी सोपी नव्हती. त्याला अनेक आव्हानांचा सामना करावा लागला.
यूपीएससीच्या तयारीसाठी कोचिंग क्लासेस, पुस्तके, आणि इतर संसाधनांसाठी मोठा खर्च लागतो. बिरदेवच्या कुटुंबाकडे हा खर्च उचलण्याची क्षमता नव्हती. त्यामुळे त्याने स्वतःच्या मेहनतीवर आणि मर्यादित संसाधनांवर अवलंबून राहून अभ्यास केला.
ग्रामीण भागात राहत असल्याने इंटरनेट, लायब्ररी, किंवा मार्गदर्शनाची कमतरता होती. तरीही, बिरदेवने उपलब्ध संसाधनांचा पुरेपूर वापर केला. बिरदेवने यूपीएससीच्या तयारीसाठी कोल्हापूर, दिल्ली आणि पुणे येथे काही काळ अभ्यास केला.
यूपीएससी मधील यश
यूपीएससी सिव्हिल सेवा परीक्षेचा निकाल 22 एप्रिल 2024 रोजी जाहीर झाला. या परीक्षेत बिरदेवने 551 वी रँक मिळवली, ज्यामुळे त्याला भारतीय पोलीस सेवा (IPS) मध्ये प्रवेश मिळण्याची शक्यता आहे. विशेष म्हणजे, निकाल जाहीर झाला तेव्हा बिरदेव आपल्या गावात मेंढ्या चारत होता, आणि त्याला त्याच्या यशाची बातमी फोनवरून कळाली. ही घटना सोशल मीडियावर व्हायरल झाली आणि त्याच्या साध्या जीवनशैलीने सर्वांचे मन जिंकले.
या यशामुळे बिरदेव हा धनगर समाज आणि ग्रामीण तरुणांसाठी एक प्रतीक बनला आहे. त्याने दाखवून दिले की, प्रतिकूल परिस्थितीतही मेहनत आणि जिद्द यांच्या जोरावर मोठे यश मिळवता येते.
551 व्या रँकमुळे बिरदेवला भारतीय पोलीस सेवेत (IPS) प्रवेश मिळण्याची शक्यता आहे. याशिवाय, तो इतर केंद्रीय सेवांमध्येही निवडला जाऊ शकतो, ज्यामुळे तो देशाच्या प्रशासनात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावू शकेल. बिरदेवने स्वतः सांगितले आहे की, तो देशसेवेसाठी कटिबद्ध आहे आणि आपल्या कर्तव्यांचे निष्ठेने पालन करेल.
सामाजिक परिणाम
बिरदेवच्या यशाने ग्रामीण भागातील तरुणांमध्ये यूपीएससी आणि स्पर्धा परीक्षांबाबत जागरूकता निर्माण झाली आहे. विशेषतः धनगर आणि इतर मागासवर्गीय समाजातील तरुणांना त्याच्या यशाने प्रेरणा मिळाली आहे. यामुळे ग्रामीण भागात शिक्षण आणि स्पर्धा परीक्षांच्या तयारीसाठी पुढाकार घेण्याची गरज अधोरेखित झाली आहे.
बिरदेव डोणे याची यूपीएससीतील यशोगाथा ही केवळ वैयक्तिक यशाची कहाणी नसून, एक सामाजिक क्रांतीचे प्रतीक आहे. कोल्हापूरच्या यमगे गावातील मेंढपाळ कुटुंबात जन्मलेल्या या तरुणाने आर्थिक, सामाजिक, आणि भौगोलिक अडचणींवर मात करून देशातील सर्वात कठीण परीक्षेत यश मिळवले. बिरदेवचे यश हे ग्रामीण भारतातील तरुणांसाठी एक प्रेरणास्रोत आहे आणि त्याने दाखवून दिले की, स्वप्ने मोठी असली तरी ती मेहनत आणि चिकाटीने साकार होऊ शकतात.
